Część II. Pytania dotyczące poszczególnych instytucji Samorządu Województwa Modelowego

Pytanie 5. Jak są wybierane oraz jak działają władze naszych gmin?

5.1. Władzę uchwałodawczą w gminach sprawują rady gminy a władzę wykonawczą wójt, w przypadku gminy wiejskiej, lub burmistrz w przypadku gminy miejskiej. W miastach na prawach powiatów władzę uchwałodawczą sprawuje rada miasta a władzę wykonawczą - prezydent miasta.

5.2. W skład rad gmin lub rad miasta wchodzą radni w liczbie nie mniejszej niż 15 a nie większej niż 45, w zależności od liczby mieszkańców gminy. Radni wybierani są w wyborach równych, tajnych, bezpośrednich [opcja: proporcjonalnych], w których uprawnieni do głosowania są wszyscy mieszkańcy danej gminy, na kadencję czteroletnią [lub inna liczba nie wyższa niż 5 lat].

5.3. Wójta, burmistrza lub prezydenta miasta [Opcja 1] wybieramy w wyborach równych, tajnych, powszechnych i bezpośrednich na kadencję czteroletnią [lub inna liczba nie wyższa niż 5 lat] // [Opcja 2] powołuje i odwołuje rada gminy większością głosów pełnego składu rady. Wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta może być jedynie obywatel polski.

5.4. Wszystkie uchwały i głosowania rady gminy lub rady miasta odbywają się drogą elektroniczną, za pośrednictwem portalu demokracja.gov.pl. Uchwały te i głosowania są jawne, chyba że przepisy prawa stanowią, że uchwała, wybór lub inna decyzja ma być podjęta w elektronicznym głosowaniu poufnym. W elektronicznym głosowaniu poufnym tożsamość głosującego jest znana wyłącznie członkom i pracownikom Państwowej Komisji Wyborczej administrującej portalem demokracja.gov.pl, zobowiązanym do zachowania tajemnicy pod groźbą odpowiedzialności karnej.

5.5. Głosowanie elektroniczne może odbywać się w trakcie sesji tradycyjnej, podczas której radni gminy lub miasta są fizycznie obecni w jednym miejscu, lub sesja elektroniczna, podczas której dyskusja prowadzona jest za pośrednictwem portalu demokracja.gov.pl. Sesja tradycyjna jest zwoływana nie rzadziej niż raz na kwartał. Zarówno sesje tradycyjne, jak i sesje elektroniczne, są jawne i rejestrowane.

5.6. Uchwały rady gminy lub rady miasta zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy pełnego składu rady.

5.7. Radni gminy lub miasta mogą tworzyć klub radnych.

5.8. Rada gminy lub rada miasta wybiera ze swojego grona Przewodniczącego i od jednego do trzech Wiceprzewodniczących bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy pełnego składu rady, w elektronicznym głosowaniu poufnym.

5.9. Rada gminy lub rada miasta pełni funkcję kontrolną wobec wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. W tym celu powołuje komisję rewizyjną, złożoną z przedstawicieli wszystkich klubów radnych za wyjątkiem radnych pełniących funkcję przewodniczącego lub wiceprzewodniczących rady.

5.10. Radni gminy lub miasta nie mogą podejmować dodatkowych zajęć ani otrzymywać darowizn mogących podważyć zaufanie wyborców do wykonywania przez nich mandatu. Nie mogą powoływać się na swój mandat w związku z podjętymi dodatkowymi zajęciami bądź prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie mogą też prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego, nie mogą też pełnić funkcji kierownika gminnej, powiatowej, miejskiej lub wojewódzkiej jednostki organizacyjnej lub jego zastępcy.

5.11. Do wójta lub burmistrza należy bieżące prowadzenie spraw gminy, a do prezydenta miasta - spraw miasta na prawach powiatu. Wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta podlegają gminne lub miejskie jednostki organizacyjne i spółki komunalne.

5.12. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje zarządzenia publikowana na portalu modelowe.gov.pl. Zarządzenia wójta, burmistrza lub prezydent miasta są jawne i umotywowane.



kontakt@zdecentralizowanaRP.pl
kontakt dla mediów: +48 505 874 700